Yazıya başlar başlamaz aklıma Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İ.Melih Gökçek'in sözleri, geldi; "Ben böyle sanatın içine tükürürüm!" Tükürüp tükürmeme hadisesi tartışılır elbette fakat sıradışı bir sanatçı ile ilgili yaptığım küçük araştırmayı sizlerle paylaşmak istedim. Nam-ı diğer yaşayan efsane sayko Chris Burden, biyolog bir anne ve mühendis bir babanın çocuğu olarak 1946'da Boston'da dünyaya gelmiş, çocukluğu Fransa ve İtalya'da geçmiş. 12 yaşında İtalya'da Elba adasında geçirdiği bir scooter kazasından sonra sol ayağından anestezi olmaksızın bir operasyon geçirmiş. Sanıyorum bu ameliyattan sonra acı ile canlı canlı tanışan Chris ( hakkında çok şey okuyunca fazla samimiyetten ismiyle hitap etmeyi uygun buldum :) ) daha sonraları denek olarak kendini kullanarak farklı acılar çekmek isteyecek. Liseyi Cambridge ve Massachusetts'te ardından üniversiteyi de California Claremont'da mimarlık okuyarak bitirmiş, fakat sonraları ilgisini tekrar çekmiş olacak ki fizik eğitimi de almış.. Bununla da yetinmeyip çocukluğundan beri hobi olarak ilerlettiği fotoğrafçılıktan da anlaşıldığı üzere ne mimarlık ne fizik diyerek her ikisini de sanatla harmanlayarak başka bir boyuta geçmiş.
Kafasından geçen tam olarak nedir bilinmez fakat "Bakalım ne kadar dayanıklıyım" diyerek 1971 yılında meşhur "Shoot" adlı sanat eserini videoya çekmiştir. Bu videoda da canlı canlı bir arkadaşı tarafından 5 metre öteden sol koluna silahla ateş ettirmiştir. Videoda da göreceğiniz gibi "elini, kolunu" sallayarak denemesini başarıyla tamamlamıştır. Ona göre sanat limitsiz, yani sadece somut değil soyut şeyleri de gerçeğe dönüştürme peşinde. Örneğin acı gibi. Kendi acısının sınırlarını yaşayarak görme peşinde olan Chris yine bu yıllarda kendisini Volkswagen Beetle marka aracın arkasına çarmıha gerip çivileterek aracın üstünde gitmiş, kırık cam parçaları dolu zeminde sadece iç çamaşırıyla sürünmüş, bir okulun öğrenci dolabında günlerce sadece bir su ile hayatta kalmaya çalışmış ölüm ve yaşam arasında sanatı bir kavrama sığdırmayıp acı ile göstermeye çalışmıştır. Bunu yaparken de malzeme olarak yalnızca kendisini kullanmıştır.
Chris amca durulmuş, şimdilerde ise Los Angeles'da yüksek lisansını ışık ve mekan üzerine yaptığından şöyle bir çalışma yapmış sokak lambalarından. İlk bakışta sıradan görünse de bence çok hoş bir çalışma olmuş, kendi koleksiyonunu yaptığı sokak lambalarından ev görünümlü bir alan, süper.
Chris Burden hala hayatta, varsa Los Angeles'da yaşayanınız ya da gidebileniniz ölmeden tanışın :)
Yorumlar
Yorum Gönder
Yorumlarınız benim için değerli:)